استمرار وضعیت شکننده در بورس


به گزارش بازار به نقل از اتاق ایران، شاخص بورس بعد از افت حدود ۴۰ درصدی از قله مردادماه ۱۳۹۹، همچنان با نزول فرسایشی روبروست و حالا با سقوط به زیر یک‌میلیون ۳۰۰ هزار واحد، وضعیت شکننده‌تری نسبت به قبل پیدا کرده است. بازار سرمایه با کاهش شدید ارزش معاملات، ضعف مشهود خریدار و اضطراب و نگرانی سهامداران مواجه است و فعلاً دورنمایی برای نجات آن از این شرایط دیده نمی‌شود.

در جریان معاملات امروز بازار سرمایه، ارزش معاملات بورس تهران به ۲ هزار میلیارد تومان نیز نرسید درحالی‌که انتظار می‌رفت با نزدیک شدن شاخص به محدوده حمایتی و همچنین اظهارنظر معاون اقتصادی رئیس‌جمهور در مورد استمرار مفاد بسته حمایتی ستاد هماهنگی اقتصادی دولت از بازار سرمایه که بهمن‌ماه سال گذشته تصویب شده بود، تا حدودی شرایط بازار بهبود پیدا کند.

در بهمن سال گذشته، ستاد هماهنگی اقتصادی دولت برای حمایت از بازار سرمایه، یک بسته ۱۰ بندی ارائه کرد که در آن مسائلی نظیر قیمت گاز خوراک پتروشیمی‌ها، مالیات شرکت‌های تولیدی، فرمول حقوق دولتی معادن، افزایش سرمایه صندوق تثبیت بازار، کنترل انتشار اوراق دولتی و تعیین نرخ تسعیر ارز بانک‌ها مورد توجه قرار گرفته بود؛ اما این بسته باوجود اثرات مثبت موقتی، هرگز نتوانست روند کلی بازار را تغییر دهد و مانع ریزش مستمر قیمت سهام شود.

تأثیر موقتی این بسته حمایتی در حالی بود که هرکدام از مفاد این بسته در شرایط عادی می‌توانست شوک مثبتی به بازار سرمایه وارد کند و حداقل موجب افزایش تقاضا در برخی صنایع شود؛ اما در دوره ریزش بورس که از مرداد ۱۳۹۹ شروع شد و تاکنون ادامه پیدا کرده، بازار علاوه بر این مسائل، دغدغه‌های کلان‌تری به‌خصوص در مورد آتیه اقتصاد و فعالیت‌های اقتصادی دارد و به نظر می‌رسد دیده نشدن این دغدغه‌ها در بسته حمایتی باعث شد مورد توجه بازار قرار نگیرد.

در شرایط فعلی، بازار سرمایه به‌شدت از قیمت‌گذاری دستوری و کاهش قدرت خرید بازار رنج می‌برد؛ چراکه بخشی از بنگاه‌های اقتصادی به دلیل قیمت‌گذاری دستوری قادر به فروش محصولات خود با حاشیه سود معقول یا حتی سربه‌سر نیستند و این مسئله به کاهش شدید سود یا حتی زیان‌ده شدن آنها منجر شده و هم‌زمان برخی دیگر از شرکت‌ها که مشمول قیمت‌گذاری دستوری نیستند نیز به دلیل کاهش مقیاس فروش در سایه افت توان خرید بازار، عملاً مجبورند محصولات خود را با بهایی کمتر از قیمت مورد انتظار خود به فروش برسانند. در این فرایند بنگاه‌های اقتصادی به‌طور مستمر در حال از دست دادن حاشیه سود هستند و درنتیجه سهامداران نیز با دورنمای کاهش سود سهام، نه‌تنها تمایلی برای خرید سهام ندارند بلکه در فروش سهام نیز از دیگران سبقت می‌گیرند.

با توجه به این وضعیت، صندوق تثبیت بازار نیز که افزایش سرمایه آن یکی از مفاد بسته حمایتی بورس بود، نمی‌تواند تأثیر مشهودی بر روند معاملات داشته باشد و در بهترین حالت با خرید سهام در چند نماد شاخص‌ساز، عملاً از کارایی ساقط می‌شود.

از سوی دیگر، بازار سرمایه به‌شدت از پیش‌بینی‌ناپذیر بودن اقتصاد و ابهام در سپهر اقتصاد سیاسی رنج می‌برد و همین مسئله استراتژی بسیاری از فعالان سابقه‌دار و حرفه‌ای بازار را به سمت نقد شدن یا نوسان‌گیری روزانه تغییر داده است. البته که بررسی روند معاملات نشان می‌دهد بخش عمده حرفه‌ای‌های بورس در شرایط فعلی ترجیح داده‌اند نقد بمانند یا با خرید صندوق‌های با درآمد ثابت، به سود حداقل قناعت کنند.

نگرانی از آینده، صاحبان نقدینگی و فعالان بورسی را به‌شدت محتاط کرده که نشانه‌های آن در ارزش معاملات بازار مشهود است. دو سال پیش و در شرایطی که بازار سرمایه به‌واسطه هجوم نقدینگی به‌صورت دو شیفت فعالیت می‌کرد، ارزش واقعی معاملات روزانه به ۳۰ هزار میلیارد تومان نیز می‌رسید؛ اما در شرایط فعلی، ارزش معاملات ۲ هزار میلیارد تومان یا کمتر نیز یک اتفاق طبیعی در بازار محسوب می‌شود.

در حقیقت، فعالان بازار سرمایه و حتی سهامداران بلندمدت، به‌واسطه دورنمای ناامیدکننده‌ای که در اقتصاد سیاسی ترسیم شده است، رغبتی برای خریداری یا نگهداری سهام ندارند و به همین واسطه، حتی به افزایش مقطعی قیمت دلار نیز واکنشی نشان نمی‌دهند.

در پایان جلسه معاملاتی امروز بازار سرمایه، شاخص کل بورس تهران با ۱۸ هزار و ۴۹۶ واحد افت معادل ۱.۴۳ درصد، به رقم یک‌میلیون و ۲۷۸ هزار و ۳۰۱ واحد رسید. بیشترین تأثیر در شاخص کل در بورس تهران به نمادهای فولاد، کچاد، رمپنا، فارس، فملی، نوری و کگل و در فرابورس ایران به نمادهای فغدیر، زاگرس، هرمز، شراز، بپاس، خدیزل و شگویا اختصاص داشت.


منبع: https://www.ghatreh.com/news/nn65399625/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3

توسط دکتر ژند

دکتر ژند